logo lhiving

Het vreemdelingenbeleid. Welk beleid?

Inge Schepens
 
Een nieuwe begeleiding, opgestart in mei, belandde met stip in mijn top 3 van begeleidingen op het vlak van chaos, kafka-gehalte, diepgang en (ver)nieuwe(nde) inzichten. In het werk vond ik een bondgenoot in Medimmigrant. Deze organisatie ijvert al sinds 1994 voor een betere toegang tot de gezondheidszorg voor mensen met een precair verblijfsstatuut. In het belang van veel van de mensen begeleid door Zorgwonen, ook van V, een tengere maar opmerkelijke vrouw.
 
Op het moment dat we van start gingen, had zij geen eigen woning meer en was ze als noodoplossing bij kennissen ingetrokken. Het vinden van een betaalbare en gezonde woning voor zichzelf bleek een utopie en de nood werd een probleem van lange duur. V uit Congo is hiv+ en kan niet in eigen land behandeld worden omdat de behandeling niet beschikbaar is. De armoede in de Afrikaanse landen en het aids-preventiewerk is een complex thema. Het aandeel van de westerse landen, België incluis, in de historische oorzaak van de hedendaagse problematiek is echter duidelijk.
 
In 1885 werden op de Conferentie van Berlijn grillige grenzen getrokken, dwars door identitair samenhangende volken, talen en culturen van het Afrikaanse continent. Aan de tafel van de koloniale veroveraars zat ook Koning Leopold II aangeschoven, die met behendigheid het onmetelijke Congo in de wacht wist te slepen.
Nadien verwierf België nog het beheersmandaat over Rwanda en Burundi. Met het nodige structuurgeweld werd het koloniale project opgedrongen, om diezelfde landen nadien slecht voorbereid onafhankelijk te verklaren.
De kolonisering werkt nog lang en diep na en zo'n hoofdstuk schrijf je niet ongestraft in het geschiedenisboek. Alleen vraag ik me af wie gestraft wordt? De Democratische Republiek Congo is een ontwrichte natiestaat, de regio van de Grote Meren gaat gebukt onder de vloek van het etnisch trauma en de rebellie van krijgsheren zonder grenzen jaagt stromen van vluchtelingen op. Mensen worden ertoe gedreven hun heil, of gewoon al maar hun leven, elders te zoeken. Het komt mij als ondraaglijk ambigue over dat ze dat in bepaalde gevallen bij de oude kolonisator moeten komen afdwingen.
 
Dat brengt me terug bij het heden, waar V ondertussen een te duur appartement huurt. Haar legale verblijfstitel is verlopen omdat de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) een onoverkomelijke achterstand heeft opgebouwd en niet tijdig haar vraag tot verlenging van haar verblijfsstatuut afwerkt. Wanneer de DVZ is bijgebeend wat haar dossier betreft, wordt haar een verblijfskaart afgeleverd met een geldigheidsduur van slechts 3 maanden. Dit lijkt wel een lachertje, want 3 maanden komt ongeveer overeen met de totale behandelingstermijn die de DVZ zelf nodig had. Dat zou betekenen dat de DVZ een vergunning aflevert en zich onmiddellijk daarna alweer moeten buigen over de verlengingsvraag, die er onvermijdelijk ook komt. De procedure draait vierkant. Bovendien heb je het raden naar de criteria waarmee de dossiers worden behandeld, door het complete gebrek aan transparantie van de administratie.
 
Met deze tijdelijke verblijfskaart beslist het OCMW haar toch nog geen uitkering te betalen. V daagt het OCMW voor de rechter, die in haar voordeel beslist. Het OCMW is tot uitbetaling van steun en tot het afleveren van een medische kaart veroordeeld. Die uitspraak bevestigt 'nogmaals' dat het OCMW zich in zijn beslissing om geen steun te verlenen op foutieve informatie van de DVZ baseerde. Ja, nogmaals, want dit was niet de eerste rechtszaak van V. Een jaar voordien vocht ze net dezelfde steunstop-beslissing aan en won ze ook. Recidieve, foutieve informatie van de DVZ!
 
En tussen de uitspraken door volgt ze de ene cursus na de andere. Met welk perspectief? De onredelijke voorwaarde gekoppeld aan de tijdelijke verblijfsvergunning verbiedt haar wegens de medische aandoening te werken. Niet bevorderlijk voor het integratieproces! En het houdt mensen zieker dan ze in werkelijkheid soms zijn. Waarom investeert de overheid dan in de begeleiding en de oriëntatie van die mensen naar een zinvol toekomstperspectief? Komt dit soort van beleid ten goede van de gezondheid van alle burgers van de samenleving? Misschien moest de Dienst Vreemdelingenzaken maar eens onder de bevoegdheid van Volksgezondheid worden geplaatst?
 
Terugkeren naar hun land is voorlopig ook nog onmogelijk. Voor sommigen is het hun grootste droom. Anderen dromen amper nog voor zichzelf en vinden enkel hoop in een betere toekomst voor hun kinderen. Ze leveren naar hun mogelijkheden hun bijdrage aan de verwezenlijking van die droom. Ze schrijven soms maandelijks een deel van hun schamel inkomen over aan achtergebleven familieleden. Het helpt hen, aan weerszijden van de financiële transfert. Het is ontwikkelingsrelevanter dan sommige ontwikkelingshulp. Het lijkt me daarom ook een goed idee om de noord-zuid thematiek een bevoegdheid van het Ministerie van Tewerkstelling te maken!
 
Het beleid kan het bestaan van de vele mensen met een onzeker verblijfsstatuut niet negeren, want ze is er ten dele mee verantwoordelijk voor. Mensen die daarenboven aan een ernstige chronische ziekte lijden en die niet terug kunnen naar het land van herkomst zouden een verblijfsvergunning moeten krijgen en volledige sociale rechten! En toch moeten zij vaak steun en vergunning via een lange, administratieve en gerechtelijke procedure afdwingen. Volstaat het dat je basisrechten afdwingbaar zijn? En waar haal je de kracht vandaan dat te doen wanneer je net van die fundamentele rechten verstoken blijft?
 
Hoe moet het met V verder in het jaar 2006? De plaat die haar levensverhaal in België bezingt, vertoont duidelijk veel krassen, want opnieuw blijft de naald hangen. De 3 maanden zijn om, de geldigheidsdatum is vervallen en haar verblijfskaart begint te rotten. Op een antwoord van de DVZ blijft het nog wachten.
 
Ik lees in het Boek Job uit de Bijbel:
  Ongeluk krijgt minachting op de koop toe
  Wie struikelt geven ze een trap na
 
Ik hoop dat zij een andere passage leest.
 

Andere indrukken
 
 
bezoeken aan deze website.